Essential Korean Table Manners and Dining Etiquette Guide гэж юу вэ?
Ахмад настан эхэлж идэхийг хүлээхээс авахуулаад савхаа зөв тавих хүртэл олон дүрэм байдаг ч энэ бүгд эцсийн дүндээ ширээний ард эв найрамдалтай байхад чиглэдэг. Солонгост хооллох нь зөвхөн гэдэс цатгах тухай биш, бусдыг хүндэтгэх маш нарийн соёл юм. Үүнийг мэдчихвэл та ямар ч ресторанд очсон нутгийн хүн шиг харагдаж чадна. Үнэнийг хэлэхэд, энэ миний дуртай зүйл биш байсан. Санзай утааны үнэр орохоос таарна.
Савхны дүрэм ба аяганы соёл
Солонгост очоод хамгийн түрүүнд сурах ёстой зүйл бол аягатай хоолоо ширээнээс өргөж болохгүй гэдэг дүрэм юм. Би анх Myeongdong-д нэгэн шөлтэй хоолны газарт ороод яг л Монголд байгаа юм шиг аягаа өргөөд уух гэтэл хажууд сууж байсан солонгос найз маань намайг зөөлөн зогсоосон. Үнэндээ жоохон эвгүй санагдсан шүү. Солонгосчууд аягыг ширээн дээр нь байлгаж, халбагаар шөлөө уухыг соёлтойд тооцдог.
- Цагаан будаан дотор савхаа босоо зоож хэзээ ч болохгүй, энэ нь оршуулгын зан үйлийг санагдуулдаг учраас маш бүдүүлэгт тооцогдоно.
- Савх болон халбагыг нэг зэрэг барьж болохгүй; нэгийг нь ашиглахдаа нөгөөг нь ширээн дээр тавих хэрэгтэй.
- Хоол идэж дууссаны дараа хэрэгслээ анх байсан байранд нь цэвэрхэн тавих нь тогоочийг хүндэтгэж буй хэрэг юм.
BBQ шарж идэх ба уух соёл
За тэгээд солонгос BBQ буюу мах шарж идэх соёл бол жинхэнэ “урлаг”. Ихэвчлэн залуу хүмүүс нь махыг нь хариуцаж шардаг юм билээ. Би анх Hongdae-д Samgyeopsal идэхдээ махыг нь түлчихээд үнэхээр ичсэн. Махны тэр нялуун үнэр, галын халуун гээд л… Гэхдээ хамгийн гол нь ахмад хүнтэй хамт сууж байгаа бол уух зүйлээ хундагалахдаа заавал хоёр гараараа барих ёстой. уухдаа толгойгоо ялгуун хажуу тийш нь эргүүлж уух нь ахмад хүнээ хүндэлж буй хэлбэр юм. Тэр үед нэг хүнд дунджаар 15,000-аас 25,000 вон орчим болдог байсан сан.
Тооцоогоо хэн хийх вэ?
Төлбөр тооцооны хувьд Солонгост “хувааж төлөх” соёл сүүлийн үед дэлгэрч байгаа ч, уламжлалт ёсоор бол урьсан хүн нь эсвэл хамгийн ахмад нь төлөх тохиолдол их байдаг. Нэг удаа манай багийн ахлагч 100,000 вон гарсан тооцоог шууд хийчихэд нь би бүр гайхсан шүү. “N-bbang” буюу тооцоогоо яг таг хуваах нь залуусын дунд түгээмэл болсон ч, хэн нэгэн таныг дайлах гэвэл зүгээр л баярлалаа гээд зөвшөөрөх нь хамгийн эелдэг. Дараа нь та тэр хүндээ кофе авч өгөхөд л хангалттай. Ганцаараа хооллох газрууд ч олширсон ч гэлээ Солонгост хоол гэдэг бол хамтын ажиллагаа юм байна гэдгийг би тэндээс ойлгосон.
Essential Korean Table Manners and Dining Etiquette Guide-д хамгийн тохиромжтой үе
Солонгос зоогийн газарт ороход хамгийн гол нь ахмад настнаа хүндэтгэх, хоолны хэрэгсэл болох савх, халбагыг зөв ашиглах явдал юм. Анх очихдоо, Ерөнхийдөө ахмад хүн хоолоо эхлэхийг хүлээх бөгөөд төлбөрийг ихэвчлэн урьсан хүн нь хариуцдаг уламжлалтай.
Ширээний ард суухаас эхлэх дүрэм
Солонгост анх очиход ширээний ард суух нь нэг бодлын шалгалт шиг санагдаж билээ. Хамгийн түрүүнд ахмад настай хүн халбагаа барихыг хүлээх ёстойг мэдээгүй байсан болохоор жаахан эвгүй байдалд орж байснаа одоо ч тод санадаг. За, тэр нарийн хавтгай төмөр савх - бурхан минь - анхандаа барихад үнэхээр хэцүү, хуруу өвдөөд байсан. Сөүлийн нэгэн жижиг мухар гудамжинд будаатай шөл идэж байхад савх маань халбагатай харших тэр “түн-түн” гэх чимээ, халуун уур савссан орчин одоо ч сэтгэлд тодхон. Намайг юу хамгийн их гайхшруулсан гээч? Хүмүүс савхыг аягандаа зоож орхиж огт болохгүй гэдэг нь нас барсан хүнд зориулсан зан үйлтэй адилхан харагддаг учраас тэр юм билээ.
- Ахмад хүн хоолоо идэж эхлэхийг заавал хүлээх
- Савх, халбагыг нэг гараараа зэрэг барихгүй байх
- Хоолны аягыг ширээнээс өргөж идэж болохгүй (Япон соёлоос ялгаатай нь энэ)
BBQ болон архи уух ёс жаяг
Солонгос BBQ буюу мах шарж идэх соёл бол зүгээр нэг хооллолт биш, маш том нийгмийн харилцаа юм. Махыг хэн шарах вэ гэдэг дээр би анх их алддаг байлаа. Юу л даа, ихэвчлэн хамгийн залуу нь эсвэл урьсан хүн нь хайч, чимхүүр барьж гүйдэг бичигдээгүй хууль бий. Hongdae орчимд нэг удаа оройн 19:00 цагийн үед найзуудтайгаа ороход, махан дээрх өөх шажигнаж, сармисны үнэр хамар цоргиод үнэхээр гоё байсан. Тэгэхэд махыг хэтэрхий эрт эргүүлж болохгүй гэж зөөгч эгч ирээд загнаж билээ. Бас нэг сонирхолтой зүйл нь ахмад хүнтэй архи уухдаа хундагаа хоёр гараараа барьж, биеэ бага зэрэг хажуу тийш нь эргүүлж уудаг. Энэ нь хүндэтгэл үзүүлж буй хэлбэр юм байна лээ.
Төлбөр тооцоо ба орчин үеийн өөрчлөлт
Төлбөр тооцооны хувьд бол эртний уламжлал нь ахмад нь эсвэл дайлагч нь бүгдийг төлдөг байсан. Одоо харин “Dutch pay” буюу хүн бүр өөрийнхөө идэснийг төлөх нь залуучуудын дунд ердийн үзэгдэл болж. Гэхдээ л хэн нэгэн түрүүлж очоод касс дээр төлчих гээд үзэлцэх нь сонирхолтой хэвээрээ. Би нэг удаа төлөх гэж оролдоод дийлээгүй, нөгөө хүн маань “Дараа чи дайлаарай” гэж хэлээд инээмсэглэсэн. Нэг анхаарах зүйл нь Солонгост цайны мөнгө (tip) өгөх соёл байдаггүй бөгөөд үйлчилгээний хөлс хоолны үнэндээ багтсан байдаг. Хэрэв та илүү мөнгө үлдээвэл зөөгч таныг мөнгөө мартсан гэж бодоод араас чинь гүйж ирж магадгүй шүү.
Essential Korean Table Manners and Dining Etiquette Guide гарын авлага
Солонгос хоолны соёл, ширээний ёс зүйг сурч, амьдралдаа хэрэгжүүлэх хамгийн тохиромжтой үе бол яах аргагүй байгууллагын оройн хоол (회식) эсвэл солонгос найзынхаа гэр бүлтэй анх удаа хоолонд орох мөч юм. Зүгээр нэг өлсгөлөнгөө дарах биш, хэн түрүүлж халбагаа барих, хундагаа хэрхэн өргөх гээд анхаарах зүйл маш их. Би анх Сөүлд ирээд найзынхаа аав ээжтэй хоолонд орохдоо хөгшчүүлийг эхэлж идэхийг хүлээлгүй шууд савхаа барьчихсан чинь найз маань ширээн доогуур хөл рүү ёворч билээ. Үнэхээр эвгүй санагдсан шүү. Хүмүүс цөөхөн байсан.
Грилль дээрх “тулаан” ба BBQ-ийн дүрмүүд
Солонгосчууд мах шарахдаа өөрийн гэсэн “системтэй”. Ганнамд байдаг нэгэн алдартай 삼겹살 (Гахайн мах) газарт оройн 7 цагийн үед ороход мах шажигнан шарагдах чимээ, хамар цоргисон үнэр гээд л үнэхээр янзтай байдаг. Тэнд очиход залуу хүмүүс нь махыг нь хайчилж, хөгшчүүлдээ аягалж өгөх нь бичигдээгүй хууль. Тэр уур амьсгал - өө, юу гэмээр юм - үнэхээр халуун дулаан атлаа хариуцлагатай.
- Ахмад хүн хундага тулгахдаа хоёр гараараа барих эсвэл нэг гараа тохой дороо ивэх хэрэгтэй.
- Махыг хэтэрхий том хэрчиж болохгүй, хөгшчүүлд идэхэд эвтэйхэн жижиг байх ёстой.
- Согтууруулах ундаа уухдаа ахмад хүнээс харц буруулж хажуу тийшээ харан уух нь маш том хүндэтгэл. Би нэг удаа ахмад хүний өөдөөс хараад л “тас” хийтэл уучихсан чинь бүгд гайхаад харчихсан. Тэр үед нүүр улаагаад, ер нь солонгос соёлыг илүү сайн судлах хэрэгтэйг ойлгосон доо. Махны үнэ дунджаар 15,000-20,000 вон байдаг ч тэр ёс зүй нь үнээсээ илүү чухал юм шиг ээ. 3-р гарцын яг хажууд.
Төлбөр тооцоо хийх соёл ба баярын үе
Чусок эсвэл Соллаль зэрэг томоохон баярын үеэр гэр бүлээрээ ресторан орох үед төлбөр тооцоог хэн хийх нь бас л нэгэн урлаг. Солонгост “хувааж төлөх” (Dutch pay) гэдэг ойлголт залуусын дунд байгаа ч, ерөнхийдөө бол ахмад нь эсвэл урьсан хүн нь төлөх хандлагатай. Би нэг удаа төлбөрөө өөрөө хийх гээд түрүүвчээ гаргатал солонгос ах маань “Чи юу яриад байгаа юм бэ!” гээд гараас минь түлхэж байсан. Тэр үед надад жаахан эвгүй ч юм шиг, гэхдээ нөгөө талаараа маш дотно санагдсан. Гэхдээ байнга даалгуулаад байж болохгүй, дараагийн удаа кофегоор дайлах нь зүгээр байдаг. Та бүхэн Солонгост очихдоо эдгээр зүйлийг анхаараарай:
- Савхаа будаандаа босоо зоож хэзээ ч болохгүй (Энэ нь нас барсан хүнд зориулсан зан үйлийг санагдуулдаг).
- Хамар чимээтэй нийх нь маш бүдүүлэг, жорлон орж цэвэрлэсэн нь дээр.
- Хоол идэж байхдаа амнаасаа сонин чимээ гаргахгүй байхыг хичээгээрэй. Намар цагт, модод шарлаад эхлэх үеэр гадаа суугаад идэх тэр мэдрэмж… юутай ч зүйрлэшгүй. Гэхдээ л тэр ширээний дүрэм журам хаа ч явсан дагаад байна даа. Юу нь хамгийн хэцүү байсан бэ гэвэл, тэр олон жижиг аягатай хачрыг яаж зөв идэхээ мэдэхгүй байх үе л байсан байх. Анх очихдоо, Солонгос соёл гэдэг ерөөсөө л бусдыг хүндэтгэх сэтгэл дээр тогтдог юм шиг ээ.
Солонгосчууд яагаад Essential Korean Table Manners and Dining Etiquette Guide-д дуртай вэ?
Солонгосчуудын хувьд ширээний ард суух нь зүгээр нэг ходоод дүүргэх асуудал биш, харин хүндэтгэл болон харилцаагаа бэхжүүлдэг хамгийн чухал соёл юм. Зочилсон үедээ, Ёс зүйг зөв баримтлах нь таныг бусдыг хүндэлдэг, соёлтой хүн гэдгийг илтгэхээс гадна нутгийнхантай илүү хурдан ойлголцож, найрсаг харилцаа тогтооход тусалдаг.
Харилцааны гүүр ба ахмадсаа хүндлэх ёс
Солонгост хооллох нь хамтын ажиллагаа юм байна гэдгийг би анх Сөүлийн нэгэн жижиг ресторанд ахмад хүмүүстэй хамт хооллохдоо маш сайн ойлгосон. Ахмад хүнийг халбагаа барихаас өмнө идэж эхлэхгүй байх гэдэг бол бичигдээгүй хууль. Тэр үед би үнэхээр их өлсөөд шууд идэх гэтэл хажуу дахь найз маань намайг зөөлөн тохойлдсон юм – үнэхээр эвгүй санагдсан шүү! Согтууруулах ундаа уухдаа ч гэсэн ахмад хүнээс хажуу тийш харж уудаг тэр үйлдэл нь нэг л тийм сонин, гэхдээ маш гүн хүндэтгэлийн шинж юм шиг санагддаг. Нээрээ, тавагтай хоолоо ширээнээс өргөж идэх нь бүдүүлэгт тооцогддог учраас заавал ширээн дээр нь байлгах хэрэгтэй шүү.
- Савхаа будаандаа босоо хатгаж болохгүй, энэ нь оршуулгын зан үйлийг санагдуулдаг учраас цээрлэдэг.
- Хундагатай ундааг заавал хоёр гараараа тосож авах хэрэгтэй, энэ нь хүндэтгэлийн хамгийн том илэрхийлэл.
- Солонгосчууд ихэвчлэн “Geonbae” гэж дуугаран хундага тулгадаг.
BBQ ширээний ардах “тулаан” ба тооцоо
Солонгос BBQ буюу Samgyeopsal идэх үед хэн махыг шарах вэ гэдэг нь бас нэгэн сонирхолтой асуудал. Намайг Gangnam-д нэгэн BBQ газарт байхад – оройн 7 цагийн үед байсан байх, хүмүүс ихтэй маш чимээтэй байсан – би махыг нь түлчихсэн чинь үйлчлэгч эгч ирээд хавчаарыг минь бараг булааж аваад өөрөө шараад өгсөн. Тэр үеийн махны үнэр – өө, ярих юм биш – үнэхээр гайхалтай байсан ч би өөрийгөө жаахан голсон шүү. Солонгосчууд махыг хайчаар хайчилж, саримс болон халуун ногоотой соус (ssamjang)-тай хамт навчинд ороож идэх дуртай. Нэг хүн тооцоогоо дааж хийх нь уламжлалт соёл боловч сүүлийн үед залуучууд “Dutch pay” буюу хувааж төлөх нь ихэссэн. Жирийн газар хооллоход нэг хүний ойролцоогоор 15,000 - 25,000 вон орчим болдог. Гэхдээ хамгийн ахмад эсвэл урьсан хүн нь төлөх гээд байдаг зан чанар нь манай монголчуудтай ч төстэй юм шиг. Юу гээч, Солонгос хоолны соёлд суралцах нь яг л нэгэн төрлийн урлагт суралцаж байгаа мэт санагддаг.
Essential Korean Table Manners and Dining Etiquette Guide-ын алдартай байршлууд
Солонгос хоолны соёлыг жинхэнэ утгаар нь суралцахыг хүсвэл Сөүл дэх Itaewon Global Village Center эсвэл K-style Hub зэрэг газруудыг зориорой. Тэнд гадаад иргэдэд зориулсан тусгай сургалт, гарын авлага байдаг бөгөөд нутгийн хүмүүсийн дунд орох нь хамгийн шилдэг “хичээл” болдог юм.
Соёлын төвүүдийн амьд хичээл
Би анх Сөүлд ирээд Итэвон дахь Соёлын төвөөр ороход яг өдрийн 2 цаг болж байсан бөгөөд тэндэхийн уур амьсгал үнэхээр дотно санагдаж билээ. Гэхдээ нэг зүйл нь жаахан тиймэрхүү байсан нь… заримдаа хэтэрхий олон хүн цуглаад тайлбарлагчийн яриа сайн сонсогдохгүй талтай. Ер нь бол 15,000 вон орчим төлөөд хоол хийх хичээлд суувал ширээний ард яаж суух, ахмад хүнтэй яаж харьцахыг зөв хэлж өгдөг. За тэгээд, тэндхийн багш нар нь маш найрсаг болохоор “Би савхаа ингэж бариад байна, зөв үү?” гээд шууд асуухаас огт ичих хэрэггүй.
- K-style Hub: Энд солонгос хоолны түүх, ёс заншлыг маш ойлгомжтой үзүүлсэн байдаг.
- Global Village Centers: Гадаадуудад зориулсан үнэ төлбөргүй зөвлөгөө, соёлын өдрүүд зохион байгуулдаг.
- Bukchon Hanok Village: Уламжлалт цайны ёслолд суралцах боломжтой газар. Шуудхан хэлэхэд, зүгээр нэг ном уншсанаас тэнд очоод кимчиний тэр хурц атлаа таатай үнэрийг мэдрэнгээ сурах нь хамаагүй дээр дээ.
Музейн чимээгүй орчин ба орон нутгийн иргэд
National Folk Museum of Korea-д очоод би солонгосчуудын эртний хоолны ширээний засалтыг хараад үнэхээр гайхсан. Тэр жижигхэн модон ширээ буюу “soban” нь ямар тансаг харагддаг гэж санана? Музей ер нь орой 6 цаг хүртэл ажилладаг болохоор яаралгүй үзэхэд зүгээр. Харин хамгийн чухал туршлага бол Солонгос найзуудтайгаа BBQ идэх үед л тохиосон юм. Юу нь хамгийн сонирхолтой байсан бэ гэвэл? Найз маань надад “Ахмад хүнээс хундагатай архи авахдаа заавал хоёр гараараа барих ёстой” гэж хэлэхэд нь би жаахан сандарч билээ. Тэр үед рестораны тэр шуугиантай, мах шарж байгаа утаатай орчин… яг л кино шиг! Гэхдээ заримдаа тэр олон дүрэм нь толгой эргэмээр санагддаг шүү, тийм ээ? Хэрэв та соёлыг нь мэдэхгүй бол зүгээр л бусдыгаа дагаад хийхэд ер нь алддаггүй юм билээ. Нээрээ, төлбөр тооцооны хувьд Солонгост хэн нэг нь “Би даая” гэвэл тэр хүн л бүгдийг нь төлдөг, харин дараа нь та даах ээлжтэй болдог гэдгийг санахад илүүдэхгүй. Ажлын өдрийн үдээс хойш хүн цөөхөн.