Bí mật đằng sau Cẩm nang văn hóa: Tự tay làm con dấu tên cá nhân Hàn Quốc (Dojang)

Tìm hiểu về Cẩm nang văn hóa: Tự tay làm con dấu tên cá nhân Hàn Quốc (Dojang)

Dojang không chỉ đơn thuần là một con dấu dùng để đóng lên giấy tờ, mà nó thực sự là chữ ký pháp lý đại diện cho danh dự và uy tín của một cá nhân tại Hàn Quốc. Thay vì ký tên bằng bút như phương Tây hay Việt Nam, người Hàn từ bao đời nay đã sử dụng con dấu khắc tên riêng (bằng đá, gỗ hoặc ngà) để xác thực mọi thứ, từ giao dịch ngân hàng đến hợp đồng mua bán nhà đất. Nếu bạn muốn mang về một món quà lưu niệm “đậm chất Hàn” nhất, thì việc tự tay khắc một chiếc Dojang tại Insadong là trải nghiệm không thể bỏ qua.

Từ biểu tượng hoàng gia đến vật dụng hàng ngày

Thú thật là lần đầu tiên tôi biết đến Dojang là qua mấy bộ phim cổ trang, cái lúc mà nhà vua đóng ấn ngọc tỷ lên chiếu chỉ ấy. Nhìn nó quyền lực khủng khiếp! Nhưng khi tìm hiểu kỹ hơn, tôi mới vỡ lẽ rằng dù xuất hiện từ tận thời Cao Ly (Goryeo) và ban đầu chỉ dành cho giới quý tộc, Dojang giờ đây đã trở thành vật bất ly thân của mọi người dân. Nó như một sự kết nối hữu hình với quá khứ. Dù thời đại số hóa với chữ ký điện tử đang lên ngôi, cảm giác cầm một con dấu bằng đá mát lạnh trên tay vẫn có sức hút lạ kỳ. Một nghệ nhân già ở con ngõ nhỏ Insadong từng bảo tôi rằng: “Chữ ký tay có thể thay đổi theo tâm trạng, nhưng con dấu thì mãi mãi kiên định”. Trong chuyến thăm, nghe thấm thía phết! Thực ra tốt hơn tôi mong đợi.

Trải nghiệm tự tay “múa rìu” tại Insadong

Nói trước nhé, bạn không cần phải khéo tay hay biết tiếng Hàn sành sỏi mới làm được đâu. Các workshop ở khu vực Ssamziegil hay các ngõ ngách quanh Insadong đều thiết kế cực kỳ thân thiện cho khách du lịch. Không khí ở đây thì… ôi chao, mùi mực tàu thoang thoảng quyện với tiếng đục đẽo lách cách tạo nên cái vibe rất nghệ sĩ. Thông thường, một buổi workshop sẽ diễn ra như thế này:

Chọn vật liệu: Bạn sẽ được chọn loại đá (màu sắc, vân đá) tùy theo mệnh hoặc sở thích. Đá ong đen hoặc đá ngọc bích nhân tạo thường được ưa chuộng nhất.
Thiết kế: Bạn sẽ phác thảo tên mình lên mặt đá. Mẹo nhỏ của tôi là hãy nhờ họ dịch tên bạn sang tiếng Hàn (Hangul), nhìn nét chữ vuông vức lên khuôn sẽ đẹp và cân đối hơn nhiều so với chữ Latinh dài ngoằng.
Khắc: Đây là lúc hồi hộp nhất! Bạn sẽ dùng dao khắc chuyên dụng để đi theo nét vẽ. Đừng lo hỏng, các thầy luôn đứng kè kè bên cạnh để “cứu nguy” nếu bạn lỡ tay đi lệch một đường.

Chi phí và những điều cần cân nhắc

Về giá cả, hãy chuẩn bị tinh thần chi khoảng 30.000 đến 50.000 KRW (tầm 550k - 900k VND) cho gói cơ bản bao gồm đá, công cụ và túi đựng. Thời gian làm mất khoảng 30 đến 60 phút thôi, khá nhanh gọn. Tuy nhiên, có một điều khiến tôi hơi tiếc nuối trong lần đầu đi làm, đó là tôi đã chọn nhầm một cửa hàng sử dụng máy khắc laser cho nhanh thay vì khắc tay hoàn toàn. Dù nét cắt sắc sảo nhưng nó mất đi cái hồn thủ công méo mó, vụng về mà đáng yêu của việc tự làm.

Lời khuyên xương máu: Hãy hỏi kỹ xem bạn có được tự tay cầm dao khắc (hand-carving) không hay chỉ là thiết kế trên máy tính rồi máy chạy.
Thời điểm vàng: Insadong cuối tuần đông nghẹt thở. Tôi khuyên bạn nên ghé vào buổi sáng các ngày trong tuần, tầm 10-11 giờ, lúc đó vắng khách, các thợ thủ công cũng kiên nhẫn hướng dẫn mình kỹ hơn hẳn.

Lưu ý theo mùa về Cẩm nang văn hóa: Tự tay làm con dấu tên cá nhân Hàn Quốc (Dojang)

Thực ra, bạn có thể ghé vào một xưởng làm con dấu bất cứ lúc nào thấy rảnh, nhưng theo kinh nghiệm “xương máu” của tôi sau bao lần lang thang ở Seoul, thì một buổi chiều mưa hoặc ngày giữa tuần vắng vẻ mới là lúc lý tưởng nhất. Cảm giác ngồi tỉ mẩn khắc từng nét tên mình trong không gian yên tĩnh, mùi gỗ và mực nồng nàn… chà, nó “chill” hơn hẳn so với việc chen chúc vào cuối tuần.

Những ngày thời tiết “ẩm ương”

Tôi vẫn nhớ như in lần đầu tiên mò mẫm vào một tiệm làm con dấu nhỏ xíu trong ngõ ngách Insadong chỉ để… trú mưa. Ai ngờ đó lại là trải nghiệm đáng nhớ nhất chuyến đi. Khi trời Seoul quá nóng vào tháng 8 hoặc mưa dầm dề, thay vì chui vào quán cafe máy lạnh đã quá quen thuộc, hãy dành thời gian này cho một workshop.

Thời gian: Mất khoảng 40-60 phút để hoàn thành một tác phẩm (tính cả lúc chọn đá và tập khắc).
Chi phí: Dao động từ 30.000 đến 50.000 KRW cơ bản, nhưng tin tôi đi, đừng chọn viên đá rẻ nhất. Tôi từng tiếc tiền chọn loại nhẹ hều, về cầm chán lắm. Loại đá đen nặng tay khắc “đầm” hơn nhiều.
Không gian: Tiếng dao lạo xạo trên đá nghe rất vui tai, cộng thêm tiếng mưa bên ngoài nữa thì tuyệt vời.

Dịp lễ Hangeul (Ngày 9/10)

Nếu bạn may mắn có mặt ở Hàn Quốc vào tháng 10, đặc biệt là quanh ngày Hangeul Day, thì đây là thời điểm mang ý nghĩa văn hóa sâu sắc nhất. Cả khu phố Insadong sẽ rợp cờ và không khí cực kỳ náo nhiệt. Cá nhân tôi thấy làm con dấu tên tiếng Hàn vào ngày này cảm giác rất thiêng liêng, kiểu như mình thực sự trân trọng ngôn ngữ của họ vậy. một điểm trừ nhẹ là quán xá sẽ cực kỳ đông đúc. Có lần tôi phải xếp hàng chờ 30 phút mới được vào bàn ngồi, hơi oải một chút nhưng thành quả thì mỹ mãn.

Khi cần một món quà “độc nhất vô nhị”

Đừng đợi đến ngày cuối cùng trước khi ra sân bay mới chạy đi làm nhé, tôi từng mắc sai lầm ngớ ngẩn này rồi. Bạn nên đi làm con dấu vào giữa chuyến đi. Tại sao ư? Vì sau khi làm xong, bạn có thể dùng chính con dấu đó (Dojang) để đóng ngay lên các tấm bưu thiếp gửi về nhà từ bưu điện Seoul, hoặc đóng vào sổ tay du lịch (travel journal) để đánh dấu kỷ niệm.

Kiểm tra kỹ: Nhớ nhìn kỹ bản phác thảo tên bạn trước khi khắc (tôi từng khắc sai một nét, tiếc đứt ruột mà không sửa được).
Hộp đựng: Hỏi kỹ xem giá đã bao gồm hộp gấm chưa, cái hộp màu đỏ thêu rồng phượng đẹp lắm, mang đi tặng thì sang hết nấc. Thú thật là so với việc mua mấy món đồ lưu niệm sản xuất hàng loạt, tự tay làm cái này tặng người yêu hay bố mẹ ý nghĩa hơn nhiều. Mẹ tôi đến giờ vẫn giữ con dấu tôi khắc tặng từ 3 năm trước trên kệ tivi đấy. Từ góc nhìn của tôi,

Những địa điểm tốt nhất cho Cẩm nang văn hóa: Tự tay làm con dấu tên cá nhân Hàn Quốc (Dojang)

Câu trả lời nhanh là bạn hãy đi thẳng đến khu phố cổ Insadong ở Seoul, nơi tập trung dày đặc nhất các xưởng làm con dấu thủ công. Theo người dân địa phương, cụ thể, hãy tìm đến tòa nhà Ssamzigil hoặc đi sâu vào các con hẻm nhỏ xung quanh ga Anguk (Cửa ra số 6), bạn sẽ dễ dàng tìm thấy các lớp học “Dojang Making” với chi phí khoảng 30.000 - 50.000 KRW cho một buổi trải nghiệm trọn vẹn.

Tìm xưởng khắc “chất” ở Insadong

Thú thật là lần đầu tiên lạc bước vào Insadong vào một buổi chiều mưa lất phất, mình đã bị cuốn hút ngay bởi cái không khí ở đây. Không phải là những cửa hàng mỹ phẩm hào nhoáng đâu, mà là mùi thơm nhẹ của giấy Hanji cũ hòa quyện với mùi mực tàu thoang thoảng từ các tiệm thư pháp. Mình nhớ mãi cảm giác đi vào một xưởng nhỏ xíu nằm khuất sau một quán trà, nơi tiếng đục đá lách cách nghe vui tai lạ lùng. Nếu bạn muốn tìm nơi uy tín, hãy để ý những biển hiệu có chữ “Handmade Stamp” hoặc các workshop nằm trên tầng 2, tầng 3 của khu Ssamzigil – ở đó nhân viên thường nói tiếng Anh khá tốt và hướng dẫn cực kỳ kiên nhẫn. Một số điểm lưu ý khi chọn địa điểm:

Khu phức hợp Ssamzigil: Dễ tìm nhất, không gian sáng sủa, phù hợp cho nhóm bạn hoặc gia đình có trẻ em.
Các xưởng tư nhân trong ngõ: Thường yên tĩnh hơn, nghệ nhân lớn tuổi hướng dẫn, cảm giác “hoài cổ” hơn nhưng có thể rào cản ngôn ngữ một chút.
Bảo tàng Quốc gia Hàn Quốc: Đôi khi họ tổ chức các lớp học văn hóa miễn phí hoặc giá rẻ, nhưng lịch trình không cố định như ở Insadong.

Nên khắc tay hay khắc máy?

Cái này tùy gu mỗi người nha, nhưng cá nhân mình thấy… khắc máy thì chán òm! Đúng là máy khắc laser chỉ mất 5 phút là xong, nét sắc lẹm và rẻ hơn (tầm 10.000 - 15.000 KRW), nhưng nó thiếu đi cái “hồn”. Mình khuyên thật lòng là hãy bỏ ra khoảng 40-60 phút để tự tay cầm dao khắc. Hồi mình làm, tay dính đầy bụi đá trắng xóa, ngón cái mỏi nhừ vì phải tì vào chuôi dao, nhưng lúc đóng con dấu đỏ chót đầu tiên lên giấy, cảm giác tự hào lắm. Cái nét chữ có thể hơi méo mó, không hoàn hảo như máy, nhưng nó là độc bản của riêng bạn. Đừng quên hỏi kỹ giá cả trước khi bắt đầu nhé, vì đôi khi giá niêm yết chỉ là tiền đá và công dạy, chưa bao gồm:

Hộp mực (Ink pad): Thường phải mua riêng, giá khoảng 5.000 KRW.
Túi đựng (Pouch): Một số gói cao cấp sẽ tặng kèm túi lụa rất đẹp.
Tùy chọn tua rua (Tassel): Gắn vào đuôi con dấu cho đẹp, cái này hay bị tính thêm tiền nè.

Tầm quan trọng của Cẩm nang văn hóa: Tự tay làm con dấu tên cá nhân Hàn Quốc (Dojang)

Thú thật là, lần đầu tiên nhìn thấy những con dấu Dojang ở Insadong, mình cứ nghĩ chúng chỉ là món đồ lưu niệm “cổ lỗ sĩ” dành cho các cụ già hay dân thư pháp thôi. Nhưng không hề nhé! Hồi mình ghé một xưởng nhỏ nằm sâu trong ngõ Ssamziegil vào một chiều mưa tầm tã, mình đã hoàn toàn thay đổi suy nghĩ. Thật lòng mà nói, không khí ở đó ấm cúng lạ thường, mùi mực tàu hăng hăng quyện với mùi đá mài tạo nên một cảm giác rất “nghệ”.

Sự giao thoa giữa truyền thống và hiện đại

Ngày nay, việc làm con dấu không còn bó buộc trong những quy tắc khắt khe của ngày xưa nữa. Nếu như trước kia, Dojang chủ yếu được người lớn tuổi sử dụng để đóng vào văn bản hành chính hay thư pháp với tên Hán tự nghiêm trang, thì bây giờ nó đã trở thành một sân chơi sáng tạo cực kỳ thú vị. Bạn có tin không, mình đã thấy rất nhiều bạn trẻ Hàn Quốc khắc tên biệt danh, hay thậm chí là hình vẽ chibi ngộ nghĩnh lên mặt dấu. Tiếng dao cạo lạo xạo trên mặt đá nghe vừa ghê răng mà cũng vừa… đã tai. Lúc mình tự tay cầm cây dao khắc lên viên đá, tay mình run bần bật luôn ấy – cảm giác sợ làm hỏng viên đá ngọc bích giá 30.000 KRW mà mình đã chọn kỹ lưỡng mất 15 phút. Một vài điểm khác biệt thú vị mình nhận thấy:

Giới trẻ & Cặp đôi: Thường chọn đá màu pastel sáng, khắc tên đôi hoặc các ký hiệu trái tim, ngôi sao ở cạnh bên con dấu.
Khách du lịch: Đa số chọn khắc tên mình được phiên âm sang tiếng Hàn (Hangul), kiểu như một sự khẳng định “tôi đã ở đây”.
Người hoài cổ: Vẫn trung thành với đá sẫm màu, khắc triện thư pháp vuông vức.

Kinh nghiệm thực tế để không bị “hớ”

Nói đi cũng phải nói lại, dù trải nghiệm rất vui nhưng vẫn có vài điểm trừ nhỏ. Hôm mình đi là cuối tuần, tiệm đông nghẹt người nên bác chủ quán không thể hướng dẫn kỹ từng chút một được, mình phải tự mày mò khá nhiều. Nếu được chọn lại, mình sẽ đi vào sáng thứ Ba hoặc thứ Tư cho vắng vẻ. Để có một buổi workshop suôn sẻ, bạn nên lưu ý:

Thời gian: Dành ra ít nhất 40 - 60 phút. Đừng vội, vì công đoạn phác thảo tên ngược trên mặt đá tốn não phết đấy.
Chi phí: Trung bình từ 30.000 KRW đến 50.000 KRW (tầm 550k - 900k VND). Giá này thường đã bao gồm đá, công cụ mượn tại chỗ và một túi đựng nhỏ xinh.
Vị trí: Các xưởng ở mặt đường chính thường đắt hơn. Hãy chịu khó đi vào các ngõ nhỏ xung quanh khu Insadong-gil, giá mềm hơn mà không gian cũng yên tĩnh hơn hẳn. Cá nhân mình thấy, cầm trên tay con dấu do chính mình đổ mồ hôi hột ra làm, đóng cái “cộp” đỏ chót lên tấm thiệp giấy hanji sần sùi, cảm giác nó “đã” hơn nhiều so với việc mua đại một món đồ lưu niệm ngoài chợ. Đó là chưa kể cái cảm giác tự hào khi khoe với bạn bè: “Cái này tao tự khắc đấy!”.

Cách trải nghiệm Cẩm nang văn hóa: Tự tay làm con dấu tên cá nhân Hàn Quốc (Dojang) như người bản địa

Dojang không chỉ đơn thuần là con dấu gỗ khắc tên, mà nó đại diện cho “cái tôi” và sự uy tín hợp pháp của mỗi người Hàn Quốc trong xã hội. Thật lòng mà nói, ngay cả trong thời đại kỹ thuật số hiện nay, những văn bản quan trọng nhất như hợp đồng mua bán nhà đất hay mở tài khoản ngân hàng vẫn thường yêu cầu một cú đóng dấu đỏ chót mới thực sự có “trọng lượng”.

Hơn cả một chữ ký viết tay

Thành thật mà nói, lần đầu tiên tôi cầm con dấu đá nặng trịch trên tay, cảm giác nó… rất khác lạ so với việc chỉ ký tên loằng ngoằng lên giấy. Lúc đó khoảng 3 giờ chiều một ngày thứ Ba, trời mưa lất phất ở Insadong, tôi vô tình ghé vào một xưởng nhỏ chỉ vì mùi mực tàu và mùi đá mài thơm phức bay ra tận ngõ. Người thợ già – tay lấm lem bụi trắng – giải thích rằng từ thời Cao Ly, Dojang đã là biểu tượng của quyền lực và danh dự. Ngày nay, khi bạn bè người Hàn của tôi lập gia đình hay thăng chức, việc đầu tiên họ làm là đặt một con dấu thủ công thật xịn. Nó giống như một lời tuyên bố ngầm với thế giới: “Đây là tôi, và tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm cho quyết định này”. Tôi nhận thấy rằng một con dấu đẹp, khắc tay tỉ mỉ được xem là mang lại vận may và sự thịnh vượng cho chủ nhân.

Tại sao bạn nên tự tay làm một cái?

Nhiều người hỏi tôi làm cái này có khó không hay có đáng tiền không? Có chứ! Thay vì mua mấy món đồ lưu niệm nhựa sản xuất hàng loạt ở Myeongdong, việc tự tay khắc tên mình (hoặc tên người thương) lên đá mang ý nghĩa hơn gấp mười lần. Bạn sẽ được chọn loại đá, phông chữ (Hangeul hoặc tiếng Anh đều được) và tự tay cầm dao đục đẽo.

Thời gian: Chỉ mất tầm 30 đến 40 phút cho cả quy trình (nhanh hơn tôi tưởng nhiều).
Chi phí: Dao động khoảng 30.000 KRW đến 50.000 KRW (tầm 550k - 900k VND) tùy vào loại đá bạn chọn.
Trải nghiệm: Tiếng đục đá lách cách nghe cực kỳ vui tai, cảm giác lưỡi dao đi ngọt xớt qua mặt đá mềm thật sự rất “đã”.

Một chút lưu ý thực tế

Mà này, thú thật là không phải tiệm nào ở Insadong cũng “có tâm” đâu nhé. Có mấy cửa hàng to đẹp ngay mặt tiền khu phức hợp Ssamzigil giá hơi “chát” mà thợ hướng dẫn lại kiểu công nghiệp, vội vội vàng vàng cho xong khách. Cá nhân tôi thấy bạn nên chịu khó đi sâu vào mấy con hẻm nhỏ (cái ngõ nhỏ xíu bên trái quán trà O’sulloc ấy), tìm mấy xưởng cũ kỹ một chút. Ở đó không gian yên tĩnh hơn, bác thợ cũng kiên nhẫn chỉ cho bạn cách cầm dao sao cho không bị mỏi tay, và quan trọng là không bị ép mua thêm hộp đựng đắt tiền. Điểm trừ duy nhất là bụi đá sẽ dính đầy tay và quần áo, nên đừng mặc đồ đen tuyền khi đi trải nghiệm nhé!

Gợi ý từ chuyên gia

Có nên làm Dojang để tặng quà không?

Đây không chỉ là món quà lưu niệm thông thường đâu, mà nó mang đậm dấu ấn cá nhân. Hồi mình mới sang Hàn lần đầu, mình đã loay hoay cả buổi chiều ở Insadong chỉ để chọn quà sinh nhật cho nhỏ bạn thân. Câu trả lời là cực kỳ nên nhé! Điều bất ngờ là cuối cùng, mình quyết định làm một con dấu khắc tên nó bằng tiếng Hàn. Giá cả dao động từ 30.000 đến 50.000 won tùy vào loại đá bạn chọn, cũng hợp lý đấy chứ? Nhưng mà này, kinh nghiệm xương máu của mình là bạn nên chuẩn bị trước tên tiếng Hàn của người nhận nhé. Lần đó mình đứng tra Google Translate ngay tại quầy, mạng thì lag, bác thợ thì cứ nhìn chằm chằm chờ đợi, ngại muốn xỉu luôn. Nếu tặng người lớn tuổi, mình gợi ý thật lòng là hãy chọn đá màu tối như đen hoặc đỏ thẫm, cầm nặng tay và nhìn sang trọng hơn hẳn mấy loại đá màu sắc sặc sỡ. Cá nhân tôi nghĩ

Lưu ý về trang phục khi đi workshop

Nói thật thì không có quy định khắt khe nào đâu, nhưng vì đây là workshop thủ công nên bạn cần thực tế một chút. Đừng mặc bộ đồ đẹp nhất hay đắt tiền nhất của bạn đi làm con dấu nhé. Tại sao á? Vì bụi đá bay ra rất nhiều trong quá trình mài và khắc.

Tránh mặc áo len hoặc vải nhung dễ bám bụi.
Nên mặc áo tay ngắn hoặc tay dài có thể xắn cao lên được.
Mang theo khăn ướt hoặc nước rửa tay khô. Mình nhớ mãi cái lần đi khắc dấu vào mùa đông, mình mặc cái áo khoác dạ màu đen tuyền. Trời ơi, lúc làm xong đứng dậy, bụi đá trắng xóa bám đầy tay áo và ngực áo, phủi mỏi tay không sạch, nhìn cứ như vừa lăn vào đống bột mì vậy. Có một năng lượng đặc biệt ở đây. Mùi bụi đá nó cứ khen khét, khô khốc xộc vào mũi, cảm giác rất là… “thợ mỏ”. Điều thú vị là thế nên, cứ mặc đồ gọn gàng, thoải mái là chuẩn bài nhất. Tốt nhất đi buổi sáng, khoảng 10 giờ.

Quy tắc chụp ảnh và quay phim

Cái không khí trong các xưởng khắc dấu ở Insadong nó hay lắm, tiếng dao khắc lách cách, sột soạt trên mặt đá nghe rất vui tai, nên ai cũng muốn quay lại làm kỷ niệm. Hầu hết các nghệ nhân đều vui vẻ cho phép thôi, nhưng bạn phải hỏi ý kiến trước nhé. Một câu đơn giản “Photo OK?” kèm nụ cười là được. Song, có vài điều tối kỵ:

Tuyệt đối không dùng đèn flash: Dao khắc cực bén, ánh đèn nháy lên bất ngờ có thể làm thợ giật mình và đứt tay đấy.
Đừng dí máy sát mặt: Hãy giữ khoảng cách lịch sự.
Tắt tiếng màn trập nếu được: Để không phá vỡ sự tập trung của họ. Có lần mình mải mê quay video close-up tay bác thợ đang tỉa một nét móc siêu nhỏ, mình nín thở luôn vì sợ tiếng thở của mình làm bác phân tâm. Bác ấy tập trung cao độ đến mức mồ hôi lấm tấm trên trán dù trời đang lạnh. Khoảnh khắc đó đẹp thực sự, nhưng mình cũng chỉ dám quay 10 giây rồi lùi lại ngay để bác làm việc. Điều bất ngờ là tôn trọng không gian của họ quan trọng hơn là có một video đẹp, đúng không? Nơi đây đầy khách du lịch và người địa phương.

Những lỗi cần tránh

[Trả lời nhanh: Đừng bao giờ vội vàng chọn một cái tên phiên âm ngẫu nhiên mà không hỏi ý nghĩa. Điều thú vị là dojang không chỉ là con dấu đóng chơi cho vui đâu, nó thay thế chữ ký pháp lý ở Hàn Quốc đấy, nên hãy tôn trọng quy trình làm ra nó nhé.]

Đừng chỉ khắc tên tiếng Anh

Thú thật nhé, sai lầm lớn nhất tôi thấy mọi người hay mắc phải là cứ thế khắc nguyên tên tiếng Anh hoặc phiên âm Google Dịch lên đá. Nhìn nó… kỳ cục lắm. Tôi nhớ lần đầu dẫn bạn đến Insadong, cô ấy nằng nặc đòi khắc chữ “Jennifer” phiên âm ra tiếng Hàn. Kết quả là tên dài ngoằng, các ký tự phải nhồi nhét vào mặt đá bé tẹo 1.5cm x 1.5cm, nhìn rối mắt kinh khủng. Thay vào đó, hãy nhờ nghệ nhân chọn cho bạn một tên Hán - Hàn (Hanja) dựa trên ý nghĩa tên thật.

Hỏi nghĩa kỹ càng: Đừng gật đầu bừa. Hãy đảm bảo cái tên đó mang ý nghĩa tốt đẹp, phong thủy một chút.
Kiểm tra phông chữ: Một số kiểu chữ triện cổ nhìn rất nghệ thuật nhưng cực khó đọc, hãy chắc chắn bạn thích kiểu đó trước khi dao chạm vào đá.
Giá cả: Thường thì dịch vụ dịch tên là miễn phí nếu bạn làm dấu, nhưng cứ hỏi “Is translation free?” cho chắc ăn.

Mặc cả không phải lúc nào cũng đúng

Biết là đi du lịch thì ai cũng muốn tiết kiệm, nhưng ở các xưởng thủ công tại Insadong thì khác. Đừng cố ép giá quá đà như khi mua quần áo ngoài chợ. Tôi từng chứng kiến một du khách cố giảm giá từ 30,000 KRW xuống còn một nửa, và không khí trong tiệm lúc đó… ôi trời, nó im bặt và ngượng kinh khủng. Tiếng dao khắc lạo xạo trên đá dừng hẳn luôn, bác thợ chỉ nhìn qua kính lão rồi lắc đầu. Các nghệ nhân ở đây coi trọng tay nghề của họ lắm. Mức giá 30,000 - 50,000 KRW cho một con dấu khắc tay (bao gồm cả đá và túi đựng) thực ra là rất hời rồi. Thật lòng mà nói, cá nhân tôi thấy trả thêm một chút để được chọn loại đá cẩm thạch có vân đẹp thì đáng tiền hơn nhiều so với việc tiết kiệm vài đồng lẻ mua loại đá đen trơn tuột, cầm nhẹ hều chả có cảm giác gì cả.

Đừng vội và đừng quên mực

Một cái bẫy nữa là thời gian. Nhiều người nghĩ “khắc cái tên thôi mà, 5 phút xong chứ gì?”. Không đâu nhé. Nếu muốn đẹp, sắc nét, nghệ nhân cần ít nhất 30-40 phút, chưa kể thời gian bạn chọn đá và thiết kế. Lần tôi làm con dấu tặng mẹ, vì vội đi ăn BBQ mà tôi cứ giục bác thợ, cuối cùng nét khắc hơi bị xước và nông, về nhà nhìn lại cứ thấy tiếc tiếc. Mùi bụi đá lúc mài dũa nó nồng lên mũi, mà mình thì cứ nhấp nhổm. À, một cái nữa cực quan trọng mà ai cũng quên:

Mua thêm mực đỏ (Inju): Mực đóng dấu ở Hàn là loại sáp đỏ đặc biệt, dính và bền màu, có mùi thơm thảo mộc nhẹ, khác hẳn mực nước văn phòng phẩm đỏ chót nhé.
Vệ sinh dấu: Sau khi dùng, nhớ lau sạch mực bằng khăn giấy ướt, nếu không mực khô lại két vào kẽ đá là hỏng hết nét khắc.
Hộp đựng: Đừng tiếc tiền mua cái hộp gấm, vừa đẹp vừa bảo quản đá không bị nứt khi va đập trong vali.