Bí mật đằng sau Văn hóa ăn uống Hàn Quốc: Những quy tắc bàn ăn thiết yếu cho du khách nước ngoài

Văn hóa ăn uống Hàn Quốc: Những quy tắc bàn ăn thiết yếu cho du khách nước ngoài là gì?

Văn hóa ăn uống Hàn Quốc không chỉ đơn thuần là nạp năng lượng, mà là một nghi thức xã hội phản ánh rõ nét tôn ti trật tự và tinh thần cộng đồng. Trong chuyến thăm, Đừng quá lo lắng về việc phải nhớ hết mọi quy tắc, chỉ cần nắm vững nguyên tắc vàng: để ý người lớn tuổi nhất và chia sẻ mọi thứ trên bàn. Tôi chưa hoàn toàn hài lòng.

Cội Nguồn Nho Giáo

Thực ra, nếu bạn để ý kỹ, mọi cử chỉ trên bàn ăn Hàn Quốc đều bắt nguồn từ tư tưởng Nho giáo sâu sắc. Hồi mới sang Seoul lần đầu vào năm 2016, tôi đã từng “đứng hình” mất mấy giây khi lỡ tay cầm thìa trước bác chủ nhà trọ – cảm giác lúc đó ngại kinh khủng! Quy tắc kính trên nhường dưới không chỉ là phép lịch sự, nó là luật bất thành văn. Người lớn tuổi nhất nâng thìa thì cả bàn mới được bắt đầu, và họ cũng là người đứng lên đầu tiên khi kết thúc bữa ăn.

Vị trí ngồi: Người có địa vị cao nhất hoặc lớn tuổi nhất ngồi ở vị trí xa cửa ra vào nhất.
Cách dùng dụng cụ: Không bao giờ cầm bát cơm lên ăn như ở Việt Nam hay Nhật Bản; bát phải để yên trên bàn.
Tốc độ ăn: Cố gắng ăn cùng tốc độ với người lớn, đừng xong quá sớm mà cũng đừng quá muộn.

Bức Tranh Hiện Đại: Từ “Chia Sẻ” Đến “Honbap”

Ngày xưa, ăn một mình ở Hàn Quốc bị coi là điều gì đó rất kỳ quặc, thậm chí đáng thương. Nhưng giờ thì khác rồi. Văn hóa Honbap (ăn cơm một mình) đang lên ngôi, đặc biệt là ở các khu vực sinh viên như Sinchon hay Hongdae. Tuy nhiên, cái hồn của văn hóa ẩm thực Hàn vẫn nằm ở sự sẻ chia. Bạn cứ thử bước vào một quán thịt nướng vào tối thứ Sáu xem – ồn ào, náo nhiệt, mùi thịt nướng thơm phức ám vào quần áo, và tiếng ly thủy tinh va vào nhau chan chát. Tôi vẫn nhớ như in bữa tối ở một quán gopchang (lòng bò) nhỏ xíu trong hẻm Euljiro. Mới đầu thì ngại vì phải dùng chung một nồi canh hầm to đùng với người lạ mới quen, nhưng chỉ sau vài chén Soju, cái sự ngại ngùng đó bay biến đâu mất. Đó chính là Jeong (tình cảm) – thứ gia vị quan trọng nhất trên bàn ăn người Hàn. Mùi thức ăn mới nấu tràn ngập không khí.

Những Lưu Ý “Sống Còn”

Có một điều này quan trọng lắm nè: đừng bao giờ cắm đũa thẳng đứng vào bát cơm. Nhìn nó y hệt như bát cơm cúng cho người đã khuất vậy, người Hàn cực kỳ kỵ điều này. Ngoài ra, việc dùng bữa ở đây khá hào phóng về khoản món ăn kèm (banchan). Lần đầu tiên thấy họ mang ra cả chục đĩa nhỏ, tôi cứ tưởng tính tiền riêng nên chẳng dám đụng, ai ngờ tất cả đều miễn phí và được gọi thêm thoải mái.

Xì mũi tại bàn là điều cấm kỵ: Nếu cần, hãy đi vào nhà vệ sinh hoặc quay đi chỗ khác thật kín đáo.
Cách rót rượu: Đừng bao giờ tự rót rượu cho mình; hãy rót cho người khác và chờ họ rót lại cho bạn.
Thanh toán: Thường thì người mời hoặc người lớn tuổi nhất sẽ trả tiền (khoảng 15.000 - 30.000 won/người cho bữa tối thịt nướng), kiểu “chia đều” (Dutch pay) chỉ phổ biến với bạn bè cùng trang lứa thôi.

Tại sao người Hàn yêu thích Văn hóa ăn uống Hàn Quốc: Những quy tắc bàn ăn thiết yếu cho du khách nước ngoài?

Thực ra không có một “khung giờ vàng” cụ thể nào để học quy tắc bàn ăn cả, vì chuyện ăn uống diễn ra mỗi ngày mà! Song, bạn sẽ cảm nhận rõ rệt sức nặng của văn hóa này nhất là vào các bữa tối Hoesik (liên hoan công ty) hoặc khi được mời đến nhà người Hàn vào dịp lễ lớn như Seollal. Nói đơn giản là: càng trang trọng, luật càng nhiều. Tôi cho rằng Rẽ vào hẻm thứ hai bên trái.

Nhập Gia Tùy Tục Trong Bữa Ăn Hàng Ngày

Hồi mới chân ướt chân ráo đến Seoul, mình nhớ như in lần đầu đi ăn thịt nướng ở khu Mapo-gu. Mùi thịt ba chỉ nướng xèo xèo thơm nức mũi làm bụng mình sôi sùng sục, mình định cầm đũa gắp ngay miếng thịt chín vàng, nhưng bạn mình vội cản lại: “Khoan đã, đợi chú kia ăn trước!”. Lúc đó mình mới ngớ người ra, hóa ra ở đây, người lớn tuổi nhất chưa động đũa thì… cả bàn cứ ngồi nhìn nhau nuốt nước miếng thôi. Một quy tắc bất thành văn nhưng cực kỳ quan trọng đấy nhé. Bây giờ thì giới trẻ Hàn Quốc, đặc biệt ở mấy khu như Hongdae hay Itaewon, cũng thoáng hơn nhiều rồi. Nhưng mà nè, có vài điều cơ bản “bất di bất dịch” bạn vẫn nên lưu ý để không bị coi là thất lễ:

Không bao giờ cắm đũa thẳng vào bát cơm: Nhìn y hệt nghi thức cúng người đã khuất, người Hàn cực kỳ kiêng kỵ điều này.
Thìa và đũa riêng biệt: Đừng cầm cả hai cùng một tay như kiểu đang “chiến đấu” với đồ ăn, nhìn hơi tham ăn (thú thật là mình từng bị nhắc khéo vụ này, ngại muốn xỉu).
Dùng đĩa riêng (Ap-jeopsi): Dù là ăn chung nồi canh Kimchi nóng hổi giá 8.000 won hay nồi lẩu to đùng, hãy múc ra bát riêng của mình trước khi ăn nhé.

Văn Hóa “Nhậu” Có Một Không Hai

Nói thật lòng thì đi nhậu ở Hàn vui nổ trời nhưng cũng… áp lực phết, nhất là với người mới. Bạn sẽ thấy rõ nhất vào các tối thứ Sáu, tầm 7-8 giờ tối, các quán nhậu lều bạt (Pocha) chật kín người. Tiếng ly chạm nhau “cạch cạch”, tiếng nướng thịt xì xèo, mùi rượu Soju nồng nàn – không khí nó náo nhiệt một cách kỳ lạ. Nhưng cẩn thận nha, cái bẫy nằm ở chỗ rót rượu đấy. Lần đầu đi nhậu với sếp người Hàn, mình hồn nhiên tự rót đầy ly cho mình vì khát quá. Cả bàn bỗng dưng im bặt. Hóa ra, tự rót rượu cho mình là điều cấm kỵ, người ta tin là sẽ… ế suốt đời đấy!

Rót bằng hai tay: Tay phải cầm chai, tay trái đỡ nhẹ cổ tay phải hoặc đặt dưới khuỷu tay để tỏ lòng kính trọng.
Xoay người khi uống: Nếu uống với người lớn tuổi hơn, bạn bắt buộc phải xoay người sang một bên, dùng tay che miệng lại rồi mới uống cạn. Hơi rườm rà tí nhưng đó là phép lịch sự tối thiểu.
Chén rượu không bao giờ được vơi: Thấy ly của người khác cạn là phải rót ngay (nhưng đừng rót tràn nhé, khoảng 80% là đẹp). Tôi cho rằng Vắng vẻ bất ngờ khi tôi đến.

Dịp Lễ Tết - Lúc Mọi Thứ Trở Nên Trang Nghiêm

Nếu may mắn du lịch đúng dịp Chuseok (Trung Thu) hay Seollal (Tết Âm lịch), bạn sẽ thấy một bộ mặt hoàn toàn khác của ẩm thực Hàn. Không còn cảnh ồn ào dô ta dô hò nữa. Lúc này, mâm cơm cúng tổ tiên (Charye) được bày biện cực kỳ cầu kỳ, món nào đặt hướng Đông, món nào hướng Tây đều có quy định cả. Mình từng được mời dự lễ Charye ở nhà bạn tại Gyeongju, không khí tĩnh lặng đến mức nghe được cả tiếng kim rơi. Lúc đó mình chỉ dám ngồi im thin thít, sợ làm sai gì thì hỏng bét không khí trang nghiêm của gia đình họ. Cảm giác vừa run vừa nể phục sự gìn giữ truyền thống của họ kinh khủng.

Khi nào nên trải nghiệm Văn hóa ăn uống Hàn Quốc: Những quy tắc bàn ăn thiết yếu cho du khách nước ngoài

Việc dùng đũa ở Hàn Quốc thực sự là một “cú sốc văn hóa” nhẹ với tôi hồi mới sang. Khác với đũa gỗ hay nhựa, đũa Hàn làm bằng kim loại, thân dẹt và khá nặng. Thú thật, lần đầu tiên cầm đôi đũa này gắp miến lạnh ở Myeongdong, tay tôi mỏi nhừ và chuột rút chỉ sau chừng 10 phút vật lộn vì nó cứ trơn tuột. Một quy tắc “bất di bất dịch” bạn cần nhớ: tuyệt đối không bao giờ cắm đũa thẳng đứng vào bát cơm. Hành động này trông giống hệt nghi thức cúng người đã khuất, và người lớn tuổi cực kỳ kiêng kỵ điều này. Thêm nữa, đừng bê bát cơm lên miệng và lùa thức ăn như ở Việt Nam; hãy để bát nằm yên trên bàn và dùng thìa xúc, trông sẽ lịch sự hơn hẳn. Rẽ vào hẻm thứ hai bên trái.

Văn hóa “Chung Chạ” - Ấm Áp hay Mất Vệ Sinh?

Người Hàn có thói quen chia sẻ thức ăn từ một nồi chung, gọi là văn hóa Jeong (tình cảm). Nhưng cái này còn tùy vào việc bạn đi ăn với ai.

Với người lớn tuổi: Họ thường thoải mái dùng thìa riêng múc canh từ nồi chung, thậm chí dùng đũa của họ gắp thức ăn bỏ vào bát bạn để thể hiện sự quan tâm. Đừng từ chối nhé, mất lòng lắm.
Với giới trẻ (Gen Z): Giờ họ kỹ tính hơn nhiều. Hầu hết các nhóm bạn trẻ sẽ dùng môi (muôi) chung để múc canh ra bát riêng trước khi ăn.
Tại quán nướng BBQ: Luôn có kẹp riêng để nướng thịt. Đừng bao giờ dùng đũa cá nhân để lật thịt sống trên vỉ, vừa mất vệ sinh vừa dễ bị nhìn với ánh mắt kỳ quặc. Cá nhân tôi thấy việc ăn chung nồi lẩu hay canh Kimchi nóng hổi (~8.000 KRW/suất) giữa mùa đông lạnh giá tạo cảm giác cực kỳ thân thiết, dù lúc đầu hơi ngại khoản “nước miếng”. Thực ra tốt hơn tôi mong đợi.

Chuyện Nhậu Nhẹt và Quy Tắc Rót Rượu

Nếu được rủ đi nhậu (Hoesik), chuẩn bị tinh thần là sẽ có rất nhiều quy tắc ngầm. Cái quan trọng nhất là cách rót rượu. Hồi đó tôi lỡ tay rót rượu cho anh tiền bối bằng một tay, không khí bàn nhậu đang ồn ào bỗng chùng xuống hẳn vài giây, quê độ muốn chui xuống đất luôn. Hãy nhớ kỹ: luôn dùng hai tay khi rót hoặc nhận rượu từ người lớn tuổi hơn (tay phải cầm chai/ly, tay trái đỡ nhẹ khuỷu tay hoặc cổ tay phải). Thực ra tốt hơn tôi mong đợi. Khá yên tĩnh dù đông người. Khi uống trước mặt người lớn, bạn phải xoay người sang một bên và che miệng lại, tuyệt đối không nhìn thẳng mắt họ mà uống ực một cái. Rượu Soju trong cửa hàng tiện lợi thì rẻ bèo (~1.900 KRW), nhưng vào quán thì giá thường đội lên 5.000 - 6.000 KRW/chai. Theo người dân địa phương, mùi thịt nướng ám vào áo quần, tiếng ly chạm nhau “jjan” leng keng và tiếng cười nói ồn ào – đó chính là cái không khí nhậu nhẹt rất đời thường mà tôi nghĩ ai cũng nên trải nghiệm một lần, dù sáng hôm sau đầu có hơi đau một chút.

Những địa điểm tốt nhất cho Văn hóa ăn uống Hàn Quốc: Những quy tắc bàn ăn thiết yếu cho du khách nước ngoài

Để hiểu tường tận về văn hóa ăn uống Hàn Quốc chứ không chỉ là “ăn cho no”, bạn nên bắt đầu từ Hansik Space E:eum để có cái nhìn tổng quan về lịch sử, sau đó trải nghiệm thực tế tại Korea House nếu muốn học nghi thức hoàng gia. Nhưng cách nhanh nhất và “đời” nhất để học quy tắc bàn nhậu là hòa mình vào các quán nướng ven đường hoặc ở homestay cùng người bản địa.

Bảo tàng và Không gian Trải nghiệm

Thú thật, hồi mới sang Seoul, tôi từng nghĩ đi bảo tàng ẩm thực chắc chán lắm, toàn mô hình nhựa thôi. Nhưng Hansik Space E:eum (gần làng Bukchon) đã làm tôi thay đổi hẳn suy nghĩ. Không gian ở đây cực kỳ tinh tế, bạn có thể ngửi thấy mùi thơm nhẹ của các loại gia vị và thực phẩm lên men ngay khi bước vào khu trưng bày. Vé vào cửa thường là miễn phí, mở cửa từ 10:00 sáng đến 7:00 tối (nghỉ thứ Hai). Điều tôi thích nhất là họ giải thích rất kỹ về triết lý “chia sẻ” trong mâm cơm Hàn - tại sao lại có nhiều món banchan (món phụ) đến thế. Nếu có thời gian, bạn nên ghé thêm Museum Kimchikan ở Insadong, vé khoảng 5,000 KRW, nơi bạn sẽ hiểu tại sao người Hàn lại coi trọng việc cùng nhau làm kim chi (Kimjang) đến vậy.

Trung tâm Văn hóa & Lớp học Nghi thức

Nếu bạn muốn học cách cầm đũa, cách rót rượu cho người lớn tuổi sao cho “chuẩn” không cần chỉnh, các trung tâm văn hóa là lựa chọn an toàn nhất.

Korea House (Chungmuro): Đây là nơi tôi khuyên bạn nên đến nếu túi tiền rủng rỉnh. Một bữa ăn định thực (Hanjeongsik) ở đây có giá khá cao, tầm 50,000 - 100,000 KRW, nhưng bạn sẽ được phục vụ như vua chúa và quan sát cách bài trí bàn ăn cực kỳ quy củ. Hồi đó tôi đi ăn mà… hơi ngại vì không gian yên tĩnh quá, tiếng đặt thìa xuống cũng nghe thấy rõ.
Trung tâm Văn hóa Toàn cầu Seoul: Thường xuyên tổ chức các lớp học nấu ăn và văn hóa miễn phí hoặc chi phí thấp (khoảng 10,000 KRW nguyên liệu) cho người nước ngoài. Bạn cần đăng ký trước qua mạng vì chỗ hết rất nhanh.

Cộng đồng Địa phương & Chợ Truyền thống

Học lý thuyết là một chuyện, nhưng ra “chiến trường” lại là chuyện khác. Bạn biết không, cái không khí ồn ào, tiếng ly rượu soju va vào nhau “cạch cạch” ở các quán lều bạt (Pojangmacha) mới là nơi dạy tôi nhiều nhất về văn hóa “nunchi” (nhạy cảm, quan sát). Hãy thử ghé Chợ Gwangjang hoặc Chợ Mangwon vào buổi tối. Khi ngồi chen chúc trên ghế dài cùng người lạ, bạn sẽ tự động học được quy tắc: không bao giờ tự rót rượu cho mình và phải đỡ chén bằng hai tay khi người lớn tuổi rót cho. Lần đầu tiên tôi được một chú người Hàn ngồi cạnh mời rượu, tôi đã lúng túng suýt làm đổ cả chén, nhưng chính sự xuề xòa, vui vẻ của họ khiến mọi quy tắc trở nên dễ thở hơn nhiều. Một chai soju ở đây chỉ khoảng 4,000 - 5,000 KRW, rẻ hơn nhiều so với vào nhà hàng sang trọng mà trải nghiệm thì “thấm” hơn hẳn. Thực ra tốt hơn tôi mong đợi.

Hướng dẫn về Văn hóa ăn uống Hàn Quốc: Những quy tắc bàn ăn thiết yếu cho du khách nước ngoài

Văn hóa ăn uống ở Hàn Quốc không đơn thuần là việc nạp năng lượng; đó là một nghi thức xã hội phản ánh lịch sử cộng đồng và tôn ti trật tự sâu sắc. Trong chuyến thăm, hiểu được những quy tắc ngầm này không chỉ giúp bạn tránh khỏi những tình huống “dở khóc dở cười” mà còn là cách nhanh nhất để chiếm được cảm tình của người dân địa phương, biến một bữa ăn xa lạ thành kỷ niệm ấm áp. Thực ra tốt hơn tôi mong đợi.

Hơn Cả Một Bữa Ăn: Sự Kết Nối Cộng Đồng

Nói một cách đơn giản, người Hàn Quốc tin rằng “ăn chung một nồi” mới thực sự là gia đình. Bạn sẽ thấy điều này rõ nhất qua các món hầm (Jjigae) hay thịt nướng. Không giống như phương Tây nơi ai có phần người nấy, ở đây, việc chia sẻ thức ăn từ cùng một bát lớn là biểu hiện của Jeong (tình cảm). Mình vẫn nhớ như in lần đầu tiên đi ăn Kimchi Jjigae với mấy người bạn Hàn ở một quán nhỏ tồi tàn trong hẻm Euljiro. Thú thật là, lúc thấy mọi người cứ thế đưa thìa của họ vào nồi canh chung đang sôi sùng sục, mình đã hơi khựng lại một chút – kiểu như “ủa, vệ sinh đâu rồi?”. Nhưng rồi, tiếng cười nói rôm rả, tiếng va chạm lách cách của thìa đũa và cái không khí mù mịt khói thơm lừng mùi ớt bột đã cuốn bay sự e ngại đó. Đó không chỉ là ăn, đó là sự chia sẻ thân tình mà bạn khó tìm thấy ở đâu khác.

Tấm Gương Phản Chiếu Trật Tự Xã Hội

Bàn ăn Hàn Quốc chính là nơi thể hiện rõ nhất Nho giáo còn tồn tại trong đời sống hiện đại. Vị trí ngồi, cách cầm ly rượu, hay ai là người cầm đũa trước đều được quy định bởi tuổi tác và địa vị. Nghe có vẻ nghiêm trọng và cứng nhắc, đúng không? Nhưng thực ra, nó là cách họ thể hiện sự tôn trọng.

Người lớn tuổi nhất ăn trước: Đừng bao giờ cầm đũa lên khi người lớn nhất bàn chưa bắt đầu.
Cách rót rượu: Phải dùng hai tay để rót và nhận rượu từ người lớn.
Quay mặt đi: Khi uống rượu trước mặt người lớn tuổi, hãy nghiêng người sang một bên. Có lần mình đi nhậu với sếp người Hàn, do quá vui sau vài ly Soju (giá khoảng 5,000 KRW/chai), mình đã lỡ tay cầm ly bằng một tay để nhận rượu. Cả bàn bỗng im bặt trong vài giây – cảm giác lúc đó, nói sao nhỉ, lạnh toát cả sống lưng luôn ấy. Tôi nhận thấy rằng may mà bác ấy cười xòa rồi vỗ vai mình, nhưng đó là bài học nhớ đời về việc quan sát thái độ của người khác trên bàn nhậu.

Bản Sắc Quốc Gia Trong Từng Món Ăn Phụ

Đừng ngạc nhiên khi thấy bàn ăn đầy ắp các món Banchan (món ăn kèm) miễn phí và được gọi thêm thoải mái. Đây không chỉ là sự hào phóng; nó bắt nguồn từ lịch sử nông nghiệp, nơi người ta phải muối rau củ để dự trữ qua những mùa đông khắc nghiệt. Mỗi nhà hàng, từ quán bình dân đến cao cấp, đều có hương vị Kimchi riêng – đó là niềm tự hào của họ. Cá nhân mình thấy, đôi khi chỉ cần nếm thử Kimchi là biết ngay quán đó có tâm hay không, thậm chí còn quan trọng hơn cả món chính. Mùi tỏi nồng nàn, vị cay xộc lên mũi của đĩa Kimchi mới muối ở một quán canh sườn bò tại Busan năm ngoái vẫn làm mình thèm nhỏ dãi mỗi khi nhớ lại.

Những lỗi cần tránh

Đừng Bao Giờ Đi Tay Không

Nếu bạn may mắn được mời đến nhà một người bạn Hàn Quốc dùng bữa, quy tắc vàng đầu tiên là đừng bao giờ đến tay không. Thú thật là, lần đầu tiên tôi được mời đến một căn hộ ở khu Mapo-gu, tôi đã suýt quên khuấy mất điều này vì mải tìm đường. May mà kịp ghé vào một siêu thị nhỏ gần ga tàu điện ngầm lúc 6 giờ tối để mua một hộp dâu tây tươi, giá khoảng 15.000 KRW. Âm nhạc truyền thống vang lên. Rẽ vào hẻm thứ hai bên trái. Người Hàn cực kỳ coi trọng “jeong” (tình cảm), nên món quà không cần quá đắt đỏ, chủ yếu là tấm lòng. Dù vậy, hãy chọn quà cẩn thận một chút:

Trái cây tươi hoặc nước trái cây cao cấp: Lựa chọn an toàn nhất.
Giấy vệ sinh cuộn hoặc bột giặt: Chỉ dành riêng cho tiệc tân gia (mang ý nghĩa mọi việc trôi chảy).
Đừng tặng khăn tay hoặc giày: Theo quan niệm cũ, những món này ám chỉ sự chia ly.

Nhập Gia Tùy Tục Trên Bàn Ăn

Mùi sườn nướng BBQ thơm nức mũi có thể khiến cái bụng bạn biểu tình ngay lập tức, nhưng hãy kiên nhẫn! Khi ngồi vào bàn ăn với người lớn tuổi hoặc cấp trên, không khí có thể hơi trang trọng một chút lúc đầu. Tôi vẫn nhớ như in cảm giác “đứng hình” trong bữa ăn đầu tiên với các đồng nghiệp Hàn Quốc; tôi lỡ cầm thìa lên trước khi vị trưởng phòng kịp động đũa. Cả bàn im lặng mất vài giây, ngại kinh khủng. Để tránh những tình huống khó xử như vậy, bạn chỉ cần nhớ vài điều cơ bản:

Chờ đợi: Không cầm đũa hay bắt đầu ăn cho đến khi người lớn tuổi nhất trong bàn bắt đầu.
Rượu: Khi nhận rượu hoặc rót rượu cho người khác, luôn dùng hai tay. Khi uống trước mặt người lớn, hãy quay mặt sang một bên che ly lại.
Tốc độ: Cố gắng ăn cùng tốc độ với mọi người, đừng ăn quá nhanh xong ngồi nhìn, cũng đừng để mọi người phải đợi mình. Ở tầng hầm.

Chuyện Đôi Tất Và Sàn Nhà Có Sưởi

Về trang phục, người Hàn thường ăn mặc khá chỉn chu, kiểu “smart casual” là an toàn nhất cho hầu hết các bữa ăn. Nhưng có một chi tiết nhỏ xíu mà khách du lịch—kể cả tôi—thường hay quên: đôi tất của bạn. Rất nhiều nhà hàng truyền thống ở khu Insadong hay gần Cung điện Gyeongbokgung vẫn giữ kiểu ngồi bệt trên sàn. Bạn biết không, cảm giác bước chân trần lên sàn nhà có sưởi (ondol) ấm áp vào mùa đông thật sự rất tuyệt, nhưng sẽ là thảm họa nếu… tất bạn bị rách. Vì thế, lời khuyên chân thành nhất là hãy luôn mang tất sạch, không rách, và đi những đôi giày dễ tháo ra xỏ vào. Tránh xa mấy đôi giày buộc dây chằng chịt nếu bạn không muốn chặn lối ra vào 5 phút chỉ để xỏ giày nhé Tôi từng muốn độn thổ khi phải giấu ngón chân cái bị thủng tất dưới bàn ăn suốt 2 tiếng đồng hồ.

Lời đáng để thực tế cho Văn hóa ăn uống Hàn Quốc: Những quy tắc bàn ăn thiết yếu cho du khách nước ngoài

Thú thật là hồi mới sang đây du học, mình đã vài lần “đứng hình” vì lỡ phạm phải những quy tắc ngầm mà không ai nói trước. Bạn biết không, người Hàn cực kỳ để ý đến cách bạn dùng đũa và thái độ trên bàn ăn. Ăn uống ở Hàn Quốc không chỉ là nạp năng lượng đâu, mà nó giống như một nghi thức xã hội vậy đó. Thực ra tốt hơn tôi mong đợi.

Chuyện Đôi Đũa Và Bát Cơm

Điều đầu tiên và quan trọng nhất: tuyệt đối không bao giờ cắm đũa thẳng đứng vào bát cơm. Ở Việt Nam mình đôi khi tiện tay thì cắm tạm, nhưng ở Hàn, hình ảnh đó chỉ dành cho bát cơm cúng người đã khuất thôi. Nhìn thấy cảnh đó, không khí bữa ăn chùng xuống ngay lập tức. Lần đó mình đi ăn canh sườn bò (Galbitang) ở khu Myeongdong, lỡ tay cắm đũa để lấy giấy ăn, bà chủ quán nhìn mình với ánh mắt hốt hoảng làm mình nhớ đời luôn. Một điểm khác biệt lớn nữa là đừng cầm bát cơm lên khi ăn.

Người Việt và Nhật thường bưng bát lên cho gần miệng.
Người Hàn để bát yên trên bàn và dùng thìa xúc.
Đũa kim loại của Hàn khá nặng và trơn, nên việc gắp thức ăn đòi hỏi chút kỹ năng đấy. Thành thật mà nói, lúc đầu mình thấy khó chịu kinh khủng, cứ phải cúi cúi xuống bàn ăn, cảm giác nó cứ sai sai sao ấy. Nhưng nhập gia tùy tục mà, riết rồi cũng quen. Tiếng đũa thìa kim loại va vào bát tanh tách nghe vui tai phết. Những trang trí đầy màu sắc thu hút ánh nhìn.

Văn Hóa Trên Bàn Nhậu

Nếu bạn đi ăn thịt nướng hay nhậu (hoesik) với người Hàn, đừng bao giờ tự rót rượu cho mình nhé. Nó được coi là hành động kém may mắn hoặc cô đơn. Hãy đợi người khác rót cho mình và nhớ rót lại cho họ để đáp lễ. Khi nhận rượu từ người lớn tuổi hơn:

Phải dùng hai tay để đỡ ly.
Khi uống phải quay mặt sang một bên, che miệng lại.
Không được để ly rỗng quá lâu. Có lần mình đi nhậu với mấy anh chị tiền bối (sunbae) ở Hongdae, quán đông nghịt và mùi thịt nướng thơm phức ám vào từng lớp áo. Vì vui quá nên mình quên khuấy mất vụ quay mặt đi khi uống cạn ly Soju đầu tiên. Mọi người cười xòa bỏ qua vì biết mình là người nước ngoài, nhưng mình vẫn thấy hơi ngại. À, giá một chai Soju trong quán thường khoảng 4,000 - 5,000 won, rẻ hơn nhiều so với cocktail hay bia nhập khẩu, nên cẩn thận kẻo say lúc nào không biết đấy. Thật lòng, khá ấn tượng. Nơi đây đầy khách du lịch và người địa phương.

Những Cử Chỉ Cần Tránh Khác

Đừng hỉ mũi tại bàn ăn. Âm thanh đó - ôi trời - thực sự là điều tối kỵ, nhất là khi đang ăn những món nước nóng hổi. Nếu cần kíp quá, hãy xin phép vào nhà vệ sinh. Bên cạnh đó, đừng bắt đầu ăn trước khi người lớn tuổi nhất trong bàn cầm đũa. Dù bụng có đang đói cồn cào vì mùi kim chi chua cay xộc lên mũi, thì cũng ráng nhịn thêm vài giây nhé. Cái này là phép lịch sự tối thiểu để thể hiện sự tôn trọng.